Sıkı finansal koşullar şirketlerin yalnızca yatırım ve büyüme kararlarını değil, günlük faaliyetlerini finanse etme biçimlerini de etkiliyor. İşletmeler açısından tahsilat ile ödeme arasındaki sürenin uzaması, işletme sermayesi ihtiyacını artırırken nakit akışının yönetimini daha önemli hale getiriyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mayıs 2026 tarihli Finansal İstikrar Raporu’na göre, Borsa İstanbul’a kote firmalarda nakit dönüşüm süresi 2026’nın ilk çeyreğinde 105 güne yükseldi.
Raporda nakit dönüşüm sürelerindeki uzamada 2022’den bu yana artan finansman maliyetleri, talep kompozisyonundaki değişim ve ticari vadelerdeki uzamanın etkisine dikkat çekiliyor.
Likit aktif oranı yüzde 18,7’ye geriledi
Şirketlerin bilanço yapısındaki bir diğer dikkat çekici gelişme likit varlıklarda görülüyor.
TCMB verilerine göre firmaların likit aktif oranı 2023’ten bu yana gerileyerek 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 18,7 seviyesine indi.
Raporda bu gelişmede, sıkı finansal koşullar nedeniyle şirketlerin dış finansman yerine kendi kaynaklarına yönelmesinin etkili olduğu değerlendiriliyor.
Ortaya çıkan tablo, özellikle geniş bayi ve tedarikçi ağı bulunan şirketlerde tahsilat sürelerinin, ödeme vadelerinin ve işletme sermayesinin birlikte yönetilmesini daha kritik hale getiriyor.
“Rekabet avantajı nakit akışını yönetebilmekten geçiyor”
Octet Türkiye Chief Revenue Officer (CRO) Fırat Uysal, yüksek finansman maliyetlerinin şirketlerin önceliklerini değiştirdiğine dikkat çekiyor.
Uysal, “Bugün rekabet avantajı; tahsilat süresini kısaltabilmekten, ödeme planlarını nakit akışına göre yapılandırabilmekten ve finansal akışı anlık olarak takip edebilmekten geçiyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Şirketlerin geçmişte büyümeyi daha çok yeni finansman kaynaklarına erişim üzerinden değerlendirdiğini belirten Uysal’a göre, mevcut koşullarda işletme sermayesinin etkin kullanılması daha stratejik bir konuma gelmiş durumda.
Şirketlerin odağı işletme sermayesine kayıyor
Finansman maliyetleri yüksek seyrederken tahsilat vadelerinin uzaması, şirketlerin ihtiyaç duyduğu işletme sermayesi miktarını da artırabiliyor. Bu nedenle mevcut nakdin ne kadar sürede işletmeye döndüğü, şirketlerin finansal dayanıklılığı açısından yakından izlenen göstergelerden biri haline geliyor.
Ödeme, tahsilat ve nakit akışının birlikte izlenebilmesi de özellikle çok sayıda müşteri, bayi veya tedarikçiyle çalışan şirketler açısından önem kazanıyor.
Uysal, bu dönemde şirketlerin yalnızca büyümeye değil, büyümeyi sürdürebilecek finansal zemini oluşturmaya da odaklandığını belirterek finansal görünürlüğün vade, finansman ve döviz pozisyonuna ilişkin kararların alınmasında giderek daha önemli hale geldiğini ifade ediyor.
TCMB verilerinin ortaya koyduğu görünüm, yüksek finansman maliyetlerinin devam ettiği bir ortamda şirketler açısından nakde erişim kadar mevcut nakdin ne kadar hızlı ve verimli kullanıldığının da önem kazandığına işaret ediyor.
