Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Raporda, eylül ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,84 arttığı, yıllık enflasyonun ise 1,78 puan düşerek yüzde 29,73’e gerilediği belirtildi.
Merkez Bankası’nın takip ettiği göstergeler, eylülde enflasyonun ana eğiliminde bir önceki aya göre yavaşlamaya işaret etti. Üç aylık ortalamalarda da düşüş görülmesi, ana eğilimdeki gerilemenin daha belirgin hale geldiğini gösterdi.
Gıda fiyatları enflasyonu aşağı çekti
Eylül ayındaki en önemli gelişmelerden biri gıda fiyatlarında yaşandı. Olumlu arz koşullarının etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarında belirgin düşüş görülürken, işlenmiş gıdadaki aylık fiyat artışı da yavaşladı.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkı açısından bakıldığında gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı bir önceki aya göre 1,40 puan azaldı.
Hizmet grubunun katkısı 0,70 puan, temel malların katkısı 0,05 puan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,02 puan geriledi.
Enerjide aylık artış yüzde 6,25
Gıdadaki olumlu tabloya karşılık enerji fiyatları eylül ayında enflasyonu yukarı çeken başlıca gruplardan biri oldu.
Küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt fiyatlarının öncülüğünde enerji grubundaki aylık fiyat artışı yüzde 6,25’e ulaştı. Enerji grubunun yıllık tüketici enflasyonuna katkısı da 0,39 puan yükseldi.
Eğitim fiyatlarında yüzde 14’ü aşan artış
Eylül ayının dikkat çeken bir başka kalemi eğitim oldu. Hizmet fiyatları aylık yüzde 2,15 yükselirken, eğitim hizmetlerindeki artış yüzde 14,19’u buldu.
TCMB, vakıf üniversitelerindeki kayıt döneminin fiyatlara yansımasının bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılmasının hizmet enflasyonunu aşağı yönlü etkilediğine dikkat çekti.
Buna karşılık ilkokul ve ortaöğretim ücretlerinin önceki yıllardan farklı olarak eylül ayında görece yüksek oranda artması dikkat çekti.
Okula dönüş etkisi başka kalemlerde de görüldü. Okul servisi ücretleri eylülde yüzde 16,04, yurt ücretleri ise yüzde 19,99 arttı.
Kira enflasyonu yüzde 41,34
Kiralardaki aylık fiyat artışı eylülde yüzde 3,10 olarak gerçekleşti. Yıllık kira enflasyonu düşüş eğilimini sürdürmesine rağmen yüzde 41,34 ile tüketici enflasyonunun oldukça üzerinde kaldı.
Hizmet grubunun genelinde yıllık enflasyon ise 2,63 puan düşerek yüzde 37,65’e indi.
Ulaştırma hizmetlerinde okul servislerindeki güçlü artışa karşılık hava yolu yolcu taşımacılığı ücretlerinin yüzde 9,03 gerilemesi etkili oldu. Ulaştırma hizmetleri aylık yüzde 0,24 yükselirken, grubun yıllık enflasyonu 8,66 puan düşerek yüzde 43,78’e geriledi.
Çekirdek göstergelerde de gerileme
TCMB’nin yakından izlediği çekirdek enflasyon göstergelerinde de yıllık oranlar düştü. B endeksinin yıllık değişimi 1,68 puan azalarak yüzde 29,00’a, C endeksinin yıllık değişimi ise 1,37 puan düşerek yüzde 28,70’e indi.
Mevsimsellikten arındırılmış veriler de aylık tüketici enflasyonunun ağustos ayına göre zayıfladığını gösterdi. B ve C göstergelerinin aylık artışlarında da gerileme kaydedildi.
Üretici fiyatları ise eylül ayında yüzde 2,07 yükseldi. Yıllık üretici enflasyonu 0,57 puanlık düşüşle yüzde 27,38’e geriledi.
Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
