Türkiye’de tasarruf sahiplerinin finansal piyasalardaki varlıkları büyürken paranın yatırım araçları arasındaki dağılımında da dikkat çekici bir değişim yaşanıyor.
Dünya gazetesi yazarı Ufuk Korcan, 13 Ağustos tarihli Paranın Rotası köşesinde Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve bankacılık verileri üzerinden tasarruf sahiplerinin değişen tercihlerini değerlendirdi.
Korcan’ın aktardığı verilere göre finansal piyasalardaki toplam tasarruf büyüklüğü temmuz sonunda 50,3 trilyon TL’ye ulaştı. Yılbaşında 44,2 trilyon TL seviyesinde bulunan tasarruflar, yedi ayda 6,1 trilyon TL, başka bir ifadeyle yüzde 13,8 büyüdü.
TL mevduat 17,8 trilyon TL ile ilk sırada
Tasarrufların yatırım araçlarına dağılımında en büyük pay 17,8 trilyon TL ile TL mevduata ait. TL mevduatın toplam finansal tasarruflar içerisindeki payı yüzde 35,38 seviyesinde bulunuyor.
TSPB verilerine göre tasarruf sahiplerinin 10,4 trilyon TL’si Devlet İç Borçlanma Senetleri’nde (DİBS) bulunuyor.
Döviz tevdiat hesaplarının büyüklüğü 6,2 trilyon TL, kıymetli maden depo hesaplarının büyüklüğü ise 4,2 trilyon TL seviyesinde.
Döviz hesaplarının kendi içinde dağılım değişti
Tasarruf tercihlerindeki değişim, gerçek kişilerin döviz hesaplarının dağılımında daha belirgin görülüyor.
31 Temmuz itibarıyla gerçek kişilerin döviz hesaplarının toplam büyüklüğü 138,58 milyar dolar seviyesinde. 2025 sonunda bu rakam 142,7 milyar dolardı.
Yılbaşında döviz hesaplarının yüzde 23,83’ünü dolar, yüzde 19,89’unu euro oluşturuyordu. Yedi ay sonunda doların payı yüzde 21,27’ye, euronun payı ise yüzde 18,53’e geriledi.
Ağırlıklı olarak altından oluşan kıymetli maden depo hesaplarının payı ise aynı dönemde yüzde 53,99’dan yüzde 57,91’e yükseldi.
Dolardan 4,5 milyar, eurodan 2 milyar dolar çıktı
Parite etkisinden arındırılmış rakamlar değişimin boyutunu daha açık gösteriyor.
Korcan’ın aktardığı verilere göre yılın ilk yedi ayında gerçek kişilerin dolar hesaplarında 4,5 milyar dolarlık, euro hesaplarında ise yaklaşık 2,04 milyar dolarlık azalma meydana geldi.
Buna karşılık kıymetli maden hesaplarındaki artış 12,5 milyar dolara ulaştı.
Benzer eğilim 2025 yılında da görülmüştü. Geçen yıl dolar hesapları yaklaşık 3,2 milyar dolar azalırken kıymetli maden hesaplarında 12,4 milyar dolarlık artış gerçekleşmişti.
Tasarruf büyüyor, dağılım değişiyor
Son veriler iki eğilimi aynı anda ortaya koyuyor. Türkiye’de finansal sistem içerisindeki tasarrufların nominal büyüklüğü artarken yatırımcıların portföy tercihleri de değişiyor.
TL mevduat toplam tasarruflar içindeki en büyük kalem olmayı sürdürürken döviz hesaplarının kendi içerisinde dolar ve euronun ağırlığı azalıyor, kıymetli madenlerin payı yükseliyor.
Yılın ilk yedi ayında kıymetli maden hesaplarında görülen 12,5 milyar dolarlık artış da tasarruf sahiplerinin özellikle altına yönelik ilgisinin sürdüğüne işaret ediyor.
Kaynak: Dünya / Ufuk Korcan; TSPB ve bankacılık verileri
