Özel sektör tahvil piyasasında peş peşe yaşanan ödeme sorunları endişeleri artırdı. Fon krizinin ardından yabancı yatırımcıların şirket tahvillerindeki satışı 1,3 milyar doları aşarken, bazı şirketlerin temerrüde düşmesi dikkatleri yaklaşık 1 trilyon TL büyüklüğündeki piyasaya çevirdi. TCMB ise yıl sonuna kadar vadesi gelecek tahvillerin ödenmesinde kullanılacak kredilere yönelik yeni bir adım attı.
Ekonomi Gazetesi’nden Şebnem Turhan’ın analizine göre, şirket tahvili piyasasında son dönemde hem satış baskısı hem de ödeme sorunları öne çıkıyor.
TCMB verileri, genel yönetim dışındaki sektörlerin yurt içi tahvil ihraç stokunun 16 Ekim itibarıyla 992,8 milyar TL olduğunu gösteriyor. Bankalar hariç tutulduğunda ihraç stoku 706,2 milyar TL seviyesinde bulunuyor.
Peş peşe temerrütler
Geçen hafta Tarfin Tarım, Alnus Yatırım, Alves Kablo ve Fikret Petrol tahvil ödemelerini gerçekleştiremedi. Ata Varlık Kiralama’nın ihraç ettiği ve kullanıcısı Fikret Petrol olan tahvilin ödemesi de yapılamadı.
Daha önce Tera Yatırım Bankası ve Hedef Holding’in ödemelerinde de sorun yaşanmıştı.
Yurt dışı borçlanma tarafında ise Zorlu Enerji, 23 Ekim’de vadesi dolan eurobond ödemesinin yeniden planlanmasını talep etti.
Yabancı yatırımcı satışa geçti
Fon krizinin ardından yabancıların özel sektör tahvillerinden çıkışı hızlandı.
TCMB verilerine göre 15 Eylül’den bu yana yabancı yatırımcıların özel sektör tahvillerindeki satışı 1,3 milyar doları geçti. Yabancıların bu tahvillerdeki toplam stoku 3 milyar 39 milyon dolara geriledi. Fon krizi öncesinde rakam 4,6 milyar doların üzerindeydi.
Buna rağmen yılbaşından bu yana özel sektör tahvillerine yaklaşık 2,8 milyar dolarlık net yabancı girişi gerçekleşmiş olması, son haftalardaki hızlı yön değişimini daha dikkat çekici hale getiriyor.
TCMB kredi sınırında istisna getirdi
Tahvil piyasasındaki gelişmelerin ardından TCMB, TL cinsi ticari kredi büyüme sınırı uygulamasında değişikliğe gitti.
Banka dışındaki özel sektör kuruluşlarının yurt içinde TL cinsinden ihraç ettiği ve yıl sonuna kadar itfası gelecek borçlanma araçlarının ödenmesi amacıyla kullanılacak TL krediler, kredi büyüme sınırından istisna edildi.
Düzenlemenin, kredi değerliliği yüksek şirketlerin banka finansmanına erişimini ve likidite yönetimini kolaylaştırması hedefleniyor.
Gözler küçük ölçekli şirketlerde
Piyasada asıl riskin küçük ölçekli ihraççılarda yoğunlaşabileceğine ilişkin değerlendirmeler öne çıkıyor.
BBVA Küresel Piyasalar Strateji Direktörü Tufan Cömert, geniş çaplı ve sistemik bir finans sektörü krizi riskini sınırlı görürken, yeniden finansmana erişimin zorlaşmasıyla münferit yeni temerrütlerin görülebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde özellikle yerel yatırım fonlarından sağlanan finansmana daha fazla bağımlı olan küçük şirketlerin tahvil ödemeleri yakından izlenecek.
Kaynak: Ekonomi Gazetesi – Şebnem Turhan
