Navlun fiyatlarındaki artış, dış ticaret açısından zorlu bir durum yaratıyor. ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 28 Şubat’ta başlaması sonrası Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışında meydana gelen kesintiler, spot piyasalarda navlun fiyatlarına olumsuz etki yaptı.
Orta Doğu’daki jeopolitik gerginlikler, piyasa beklentilerini olumsuz etkilerken, artan yakıt maliyetleri ve ek yakıt ücretleri de navlun fiyatları üzerinde ek bir baskı oluşturuyor. Kızıldeniz’deki ticaret akışındaki değişiklikler, transit sürelerini uzatırken, ithalatçılar teslimat sürelerini telafi etmek için siparişlerini daha erken vermeye çalışıyor.
Denizcilik araştırma ve danışmanlık firması Drewry’nin açıkladığı Dünya Konteyner Endeksi, 40’lık konteyner için 26 Şubat’ta 1899 dolar seviyesindeyken, 4 Haziran itibarıyla 3 bin 433 dolara ulaştı. Böylece endeks, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 100. gününe yaklaşırken yüzde 80 artış göstermiş oldu.
Fiyat artışında, özellikle Transpasifik ve Asya-Avrupa ticaret hatlarındaki navlun ücretlerindeki yükseliş ve Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan konteyner gemilerinin neden olduğu kapasite azalması etkili oldu.
Şanghay-New York hattında 40’lık konteynerin spot navlun fiyatı, savaşın başlangıcından bu yana yüzde 98 artarak 5 bin 505 dolara yükseldi. Şanghay-Los Angeles ticaret rotasında ise fiyatlar, yüzde 108 artışla 4 bin 565 dolara çıktı.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların yanı sıra, denizcilerin ABD’nin temmuzda uygulamaya koyması beklenen gümrük tarifeleri öncesinde rezervasyonlarını öne çekmesi ve 2026 FIFA Dünya Kupası’na bağlı artan kargo talebi, fiyatların yukarı yönlü seyrini destekliyor. Asya-Avrupa rotasında, Şanghay-Rotterdam hattında spot navlun fiyatı, savaş sonrası yüzde 71 artışla 3 bin 579 dolara ulaştı. Ayrıca, 1 Temmuz’da yürürlüğe girmesi beklenen bunker yakıt fiyat ayarlaması öncesinde bazı rezervasyonların hazirana çekilmesi de fiyat artışını etkiledi.
