Türkiye’nin dış ticaret açığında enerji ve altının ağırlığı ağustos ayında yeniden öne çıktı.
TÜİK ile Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre ağustosta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 artarak 23 milyar 466,7 milyon dolara, ithalat ise yüzde 10,5 yükselerek 28 milyar 705,9 milyon dolara ulaştı.
Böylece aylık dış ticaret açığı yüzde 22,3 artışla 5 milyar 239,2 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 83,5’ten yüzde 81,7’ye geriledi.
5,2 milyar dolarlık açığın 4,15 milyar doları
DÜNYA yazarı Naki Bakır bugünkü yazısında TÜİK dış ticaret verileri üzerinden yaptığı hesaplama, açığın hangi kalemlerde yoğunlaştığını ortaya koydu.
Ağustos ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altında 2 milyar 636 milyon dolarlık ihracata karşılık 6 milyar 787 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirildi.
Bu iki kalemde oluşan dış ticaret açığı 4 milyar 151 milyon dolara ulaştı.
Buna göre Türkiye’nin ağustos ayında verdiği her 100 dolarlık dış ticaret açığının yaklaşık 79 doları enerji ürünleri ve parasal olmayan altından kaynaklandı.
Enerji ve altın çıkarılınca açık 1,1 milyar dolar
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda ise tablo önemli ölçüde değişiyor.
Bu kapsamda ihracat yüzde 2,7 artarak 20 milyar 831 milyon dolara, ithalat yüzde 9,6 yükselerek 21 milyar 919 milyon dolara çıktı.
Enerji ve altın hariç dış ticaret dengesi geçen yıl ağustos ayında 272 milyon dolar fazla verirken, bu yıl 1 milyar 88 milyon dolar açık verdi.
Bu grupta ihracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 101,4’ten yüzde 95’e geriledi.
Sekiz aylık açık 65,8 milyar dolar
Ocak-ağustos döneminde Türkiye’nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artarak 184 milyar 996,4 milyon dolar oldu.
İthalat yüzde 5,3 artışla 250 milyar 789,7 milyon dolara yükselirken, dış ticaret açığı yüzde 9,3 büyüyerek 65 milyar 793,3 milyon dolara ulaştı.
Sekiz aylık dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,7’den yüzde 73,8’e geriledi.
Ara malı ithalatının payı yükseldi
İthalatın yapısında da dikkat çekici bir değişim yaşandı. Üretimde kullanılan ara malı ve hammadde ithalatı ağustosta yüzde 14,5 artarak 20 milyar 290 milyon dolara çıktı.
Ara mallarının toplam ithalattaki payı geçen yılın aynı ayında yüzde 68,2 iken bu yıl yüzde 70,7’ye yükseldi.
Buna karşılık sermaye malları ithalatı ağustosta yüzde 0,8 gerileyerek 3 milyar 881,6 milyon dolar oldu.
Yüksek teknolojinin ihracattaki payı yüzde 3,6
Dış ticaret verilerinde öne çıkan bir diğer gösterge yüksek teknoloji ürünleri oldu.
Ağustosta imalat sanayi ürünleri toplam ihracatın yüzde 93,6’sını oluştururken, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ihracatındaki payı yüzde 3,6’da kaldı.
İthalatta ise tablo farklı. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ithalatındaki payı yüzde 12 olarak gerçekleşti.
Kaynak: TÜİK; DÜNYA – Naki Bakır, “Her 100 dolarlık açığın 79 doları enerji ve altından”, 1 Ekim 2026
