Türkiye’de tüketicinin alışveriş sepeti ayın hangi döneminde markete gittiğine göre önemli ölçüde değişiyor.
Türkiye Perakendeciler Federasyonu’nun (TPF) yılın ilk üç çeyreğine ait 1 milyon anonim alışveriş fişini inceleyerek hazırladığı tüketim araştırmasına göre ortalama sepet tutarı 912 TL, fiş başına düşen ürün sayısı ise 18,7 oldu.
Veriler, tüketicilerin büyük hacimli aylık alışverişler yerine bütçelerini bölerek daha sık ve daha az miktarda alışveriş yapmayı tercih ettiğini gösterdi.
Ay başında 1.118 TL, ay sonunda 808 TL
Araştırmanın ekonomi açısından en dikkat çekici sonuçlarından biri maaş döneminin alışveriş harcamaları üzerindeki etkisi oldu.
Ayın ilk beş gününde ortalama sepet tutarı 1.118 TL olarak hesaplanırken, bu rakam ay sonuna doğru 808 TL’ye geriledi. Böylece ortalama sepet tutarında yüzde 27,7 düşüş meydana geldi.
Maaş haftasında ise sepet büyüklüğü ay sonuna göre yüzde 38,3 daha yüksek gerçekleşti.
Tüketicilerin ürün tercihleri de maaş döneminde değişti. Et, temizlik ürünleri ve büyük ambalajlı ürünlerin satışları maaş haftasında artış gösterdi.
Alışverişler 17.00’den sonra yoğunlaşıyor
Tüketicilerin alışveriş zamanlarına ilişkin veriler de dikkat çekti.
Haftanın en yoğun alışveriş günü cuma olurken toplam ciro ve fiş sayısının yüzde 18’i bu günde gerçekleşti. Günlük alışveriş trafiğinin yüzde 43’ü ise 17.00-20.00 saatleri arasında yoğunlaştı.
Temel gıda ve taze ürünler toplam alışveriş sepetinin yüzde 75’ini oluşturdu.
Kadınların sepetinde daha fazla ürün var
Sadakat kartı ve ödeme verilerine göre kadın tüketicilerin sepetinde fiş başına ortalama 22,3 ürün bulunurken, erkek tüketicilerde bu sayı 15,8 olarak hesaplandı.
Kadın tüketicilerin alışverişlerinde süt ve yoğurt, sebze-meyve, temizlik ve çocuk bakım ürünleri öne çıktı. Erkek tüketicilerin sepetlerinde ise içecek, atıştırmalık ve pratik tüketim ürünlerinin ağırlığı arttı.
En yüksek ortalama sepet Muğla’da
Bölgesel verilere göre araştırmada en yüksek ortalama sepet tutarı 996 TL ile Muğla’da kaydedildi.
İstanbul’da ortalama sepet tutarı 978 TL, Ankara’da 901 TL olurken Konya’da 845 TL olarak hesaplandı.
Araştırma tüketicilerin yemek tercihlerine ilişkin veriler de ortaya koydu. Akşam yemeğine yönelik alışveriş sepetlerinin yüzde 36’sında tavuk ürünleri bulunurken kırmızı et yüzde 24 ile ikinci sırada yer aldı. Tavuk, pirinç ve yoğurt ise en sık birlikte satın alınan ürünler arasında öne çıktı.
TPF Başkanı Ömer Düzgün, araştırmayı düzenli hale getirerek perakende sektörü açısından bir referans kaynağı oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.
Kaynak: Hürriyet / Nisa Küçük, 27 Eylül 2026
