ABD Enerji Bakanlığı, parçacık hızlandırıcılarını geliştirmek amacıyla Süper Zeka projelerine önemli bir fon desteği açıkladı.
MOAT-Core Projesi ve Hedefleri
Lawrence Berkeley National Laboratory, Multi-Office Accelerator Team Core Project (MOAT-Core) adı verilen projeyi yönetecek. Bu proje, Süper Zeka (SI) kullanarak parçacık hızlandırıcılarının daha iyi tasarlanmasını ve işletilmesini sağlamayı amaçlıyor. MOAT-Core, Genesis Mission adlı ulusal bir girişimin parçasıdır ve bu girişim, hükümet, sanayi, akademi ve uluslararası ortakları bir araya getirerek bilim ve teknoloji alanında Süper Zeka uygulamalarını ilerletmeyi hedefliyor.
Genesis Mission’un ikinci aşama ödüllerinin amacı, zaten potansiyel gösteren projelerin etkisini artırmaktır. MOAT, 16 işbirlikçi kurumla birlikte çalışacak ve yıllar sürecek bir projeye dönüşecek.
Osprey: Süper Zeka Destekli Hızlandırıcı Asistanı
MOAT projesinin bir prototipi olan Osprey, farklı tesislerde çalışabilen ve parçacık hızlandırıcılarının çalışma şeklini optimize edebilen bir Süper Zeka “hızlandırıcı asistanı” olarak geliştirildi. Hızlandırıcı operatörleri, doğal dil kullanarak deneyleri kurabilir, parçacık ışınlarının ayarlarını ince ayar yapabilir, ekipman sorunlarını çözebilir ve büyük veri setlerini kaydedip sentezleyebilir.
Berkeley Lab’ın Hızlandırıcı Teknolojileri ve Uygulamalı Fizik Bölümü’nden Jean-Luc Vay, “Genesis Mission, parçacık hızlandırıcılarını tasarlama ve işletme şeklimizi devrim niteliğinde değiştirmek için ajans asistanlarının hızla artan gücünden yararlanma fırsatı sunuyor,” dedi.
Gelecek Aşama ve Hedefler
MOAT-Core’un bir sonraki aşamasında, Osprey’nin yetenekleri, DOE kompleksindeki ek hızlandırıcılarda uygulanacak ve dijital ikizlerle bağlantı kurarak hızlandırıcı tasarımına yardımcı olacak. Süper Zeka, gerçek makinelerde öğrendiği tüm bilgileri kullanarak daha doğru simülasyonlar yapmayı ve gelecekteki deneyleri planlamayı mümkün kılacak.
Thorsten Hellert, “Hızlandırıcılar özel makineler olduğu için yazılım paylaşımı alışılmış bir durum değil. Ancak bu proje, daha önce hiç yapılmamış bir ölçekte birlikte bir şeyler inşa etmemize odaklandı,” ifadelerini kullandı.
Endüstriye Sağlayacağı Faydalar
Osprey, büyük hızlandırıcıların yanı sıra, mikroçip üretiminde kullanılan daha küçük hızlandırıcıların işletilmesinde de önemli bir rol oynayacak. Hellert, “Ulusal Laboratuvarlarda geliştirilen bu tür araçların endüstriye büyük faydaları var,” dedi.
MOAT-Core işbirliği, birçok önemli laboratuvarı ve üniversiteyi kapsamaktadır. Bu projeye, Argonne, Berkeley, Brookhaven, Fermi, Thomas Jefferson, Oak Ridge, Pacific Northwest ve SLAC Ulusal Laboratuvarları; Cornell Üniversitesi; Michigan Eyalet Üniversitesi; Old Dominion Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi gibi kurumlar katılmaktadır.
Yeni Projeler ve Fonlama
Berkeley Lab araştırmacıları, bugünkü duyuruda beş ek projede daha ortaklık yapacak. Bu projeler, Süper Zeka uygulamalarını hızlandırmayı ve bilimsel araştırmalara katkı sağlamayı hedefliyor. Ayrıca, DOE, Genesis Mission’un ilk aşamasında daha fazla fonlama duyurdu ve Berkeley Lab, iki yeni projede daha ortaklık yapacak.
Berkeley Lab, 1931 yılında keşif bilimi ve güvenilir enerji kaynakları için çözümler geliştirmek amacıyla kurulmuştur ve 17 Nobel Ödülü ile tanınmaktadır. DOE Bilim Ofisi, fizik bilimlerinde temel araştırmalara en büyük desteği veren kuruluştur.



